تدریس درس ششم “مهر و وفا ” (فارسی دهم )

مهر و وفا

هر آن که جانب اهل وفا نگه دارد/ خداش در همه حال از بلا نگه دارد

قلمرو زبانی
*هل وفا: باوفایان، وفاداران / *خداش: جهش ضمیر، خدا او را / *بلا: گرفتاری


قلمرو ادبی
*قالب: چامه یا غزل / *وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (رشته انسانی)/ *جانب کسی را نگه داشتن: کنایه، پشتیبانی کردن / *نگه دارد: ردیف / *هر، در: جناس / *واج آرایی «ا»

*معنی :  هر کس که از باوفایان پشتیبانی و حمایت کند، خداوند نیز او را در هر حالی از گرفتاری‌ها حفظ می‌کند.

حدیث دوست نگویم مگر به حضرت دوست / که آشنا سخن آشنا نگه دارد

قلمرو زبانی
*حدیث: ماجرا، روایت، سخن / *مگر: جز / *حضرت: جناب / *که: زیرا / *آشنای نخست: معشوق، دلبر؛ آشنای دوم: عاشق، دلشده


قلمرو ادبی
*تضمین شعر سعدی / *واژه آرایی: دوست، آشنا

*معنی : ماجرای دوست را فقط به جناب دوست می‌گویم؛ زیرا فقط دوست محرم راز دوستش است.

دلا معاش چنان کن که گر بلغزد پای/ فرشته‌ات به دو دست دعا نگه دارد

قلمرو زبانی
*معاش: زندگی، زیست، زندگانی کردن / *دل: منادا / *فرشته ات: جهش ضمیر، فرشته تو را


قلمرو ادبی
* دلا: ای دل، جانبخشی / *دل: مجاز از انسان / *بلغزد پای: کنایه از خطا کند، دچار کژروی شود / *دل، پا، دست: تناسب / *واج آرایی: «د»

* معنی : ای دل، به گونه‌ای زندگانی کن که اگر دچار لغزش و خطا شدی، فرشته‌ با دعا کردن در حق تو، تو را حفظ کند.

گرت هواست که معشوق نگسلد پیمان / نگاه دار سر رشته تا نگه دارد

قلمرو زبانی
*گرت: اگر تو را، جهش ضمیر / *هوا: میل و آرزو / *نگسلد: نشکند، پاره کردن (بن ماضی: گسست، بن مضارع: گسل) / *رشته: ریسمان


قلمرو ادبی
*سر رشته را نگه دار: کنایه از وفاداری کن / *دار، دارد: همریشگی (رشته انسانی) / *گر، سر: جناس / *واج آرایی: «گ»، «ر»

* معنی : اگر میل و آرزوی آن داری که معشوق پیمانش را با تو نشکند، تو نیز در حق او وفادار باشد تا او نیز با تو وفادار باشد.

صبا بر آن سر زلف ار دل مرا بینی / ز روی لطف بگویش که جا نگه دارد

قلمرو زبانی
*صبا: بادی که از شمال شرقی می‌وزد، باد بهاری، ای صبا، منادا / *هم‌آوا: صبا، سبا (نام یک شهر) / *زلف: موی بلند جلوی سر/ *ار: اگر/ *از روی: به خاطر


قلمرو ادبی
*ای صبا: جانبخشی؛ نماد پیک و نامه بر؛ واسطه میان دلبر و دلشده / *سر: ایهام تناسب، ۱- نوک ۲- کله (در معنای دوم با زلف و روی تناسب دارد) / *دل را سر زلف دیدن: کنایه از عاشق زلف یار دیدن / *روی: ایهام تناسب، ۱- به خاطر ۲- چهره (در معنای دوم با زلف و سر تناسب دارد) / *جا نگه دارد: وفادار باشد، حق دوستی را ادا کند / *دل، زلف: تناسب / *واج آرایی: «ر»

* معنی : ای باد صبا، اگر دل مرا اسیر زلف یار دیدی، لطفاً به یارم بگو که نسبت به من بی مهر نباشد.

سر و زر و دل و جانم فدای آن یاری / که حق صحبت مهر و وفا نگه دارد

قلمرو زبانی
*زر: طلا / *یار: دلبر / *مهر: عشق، مهربانی


قلمرو ادبی
*سر: مجاز از جان / *زر: مجاز از دارایی / *سر و زر و دل و جانم: مجاز از همه هستی ام / *سر، زر: جناس / *سر، دل، جان: تناسب / *مهر: ایهام تناسب (مهر و وفا نام دو دلداده در داستان‌های عاشقانه) / *حق صحبت نگه دارد: کنایه، وفادار باشد

* معنی : جان و دارایی و همه هستی ام فدای آن یاری که حق دوستی را ادا کند و نسبت به من وفا باشد.

غبار راهگذارت کجاست تا حافظ / به یادگار نسیم صبا نگه دارد

قلمرو زبانی
*راهگذار: رهگذر، محل عبور/ *حافظ: نام هنری، تخلّص


قلمرو ادبی
*غبار راهت کجاست: کنایه از ارزشمندی یار/ *واج آرایی: «ا»، «ر»

* معنی : گرد و غبار محل عبور تو کجاست تا حافظ به یادگار نسیم صبا آن غبار را حفظ کند.

دریافت فایل رایگان این تدریس!

سعید هستم دانشجوی داروسازی علوم پزشکی اصفهان، از آنجا که منابع با کیفیت کنکوری دغدغه اصلی هر داوطلبی است من سعی میکنم در جهت رفع این نیاز مهم بهترین آموزش ها را در اینجا تدریس کنم

نتیجه‌ای پیدا نشد.

معتبرترین محصولات

گروه آموزشی دکتر مدرسه در جهت ارائه ی باکیفیت ترین و معتبرترین محصولات آموزشی کنکورهای سراسری قدم بر میدارد. محصولات ما زیر نظر رتبه های برتر کنکور تألیف و طراحی می گردند.

بالاترین کیفیت محصولات

بالاترین امنیت خرید

دانلود، خرید و ارسال آنی

پشتیبانی بسیار سریع

0 0 رای ها
امتیازدهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
فهرست
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x
()
x